1. Wat is transformatorolie?
Transformatorolie, ook bekend als isolatieolie, is een gespecialiseerd vloeibaar isolatie- en koelmedium dat wordt gebruikt in elektrische hoogspanningsapparatuur zoals in olie ondergedompelde stroomtransformatoren, reactoren en stroomonderbrekers. Het is meestal gemaakt van diepgeraffineerde minerale olie of synthetische esters, ook wel het ‘bloed’ van transformatoren genoemd, en speelt een cruciale rol in de veilige, stabiele en langdurige werking van apparatuur.
2. De functie van transformatorolie
Transformatorolie heeft een extreem hoge diëlektrische sterkte en kan effectief de gaten tussen de interne wikkelingen, ijzeren kernen en bussen van transformatoren opvullen. Als isolatiemedium voorkomt het ontlading of defecten tussen delen onder spanning en is het de eerste verdedigingslinie om de elektrische veiligheid van apparatuur te garanderen.
De wikkeling van een transformator genereert tijdens bedrijf een grote hoeveelheid warmte. Transformatorolie circuleert door convectie, neemt warmte weg van de wikkeling en ijzeren kern, geleidt deze naar de tankwand en verspreidt deze vervolgens in de lucht via warmteafvoervinnen. Het is als een koelmiddel dat de werking van transformatoren binnen een veilig temperatuurbereik handhaaft en voorkomt dat isolatiematerialen verouderen als gevolg van oververhitting.
Wanneer gedeeltelijke ontlading of boog optreedt in de transformator, kan de transformatorolie de boogenergie snel ontbinden en absorberen, waardoor de uitzetting van de boog wordt onderdrukt. Tegelijkertijd kan het het tijdens storingen gegenereerde gas oplossen en afvoeren, en foutwaarschuwingen geven voor apparatuur in combinatie met gasrelais (gasrelais).
Door regelmatig de fysische en chemische eigenschappen van transformatorolie te testen, kan de operationele status van de transformator worden bepaald. Veranderingen in het gasgehalte, de zuurwaarde, het vochtgehalte en andere in olie opgeloste indicatoren kunnen bijvoorbeeld potentiële fouten in transformatoren weerspiegelen en een belangrijke basis vormen voor onderhoud en reparatie van apparatuur.
3. Vervangingscyclus van transformatorolie
Zodra de transformatorolie ouder wordt (zoals een te hoge zuurwaarde, een verhoogd vochtgehalte en een verminderde doorslagspanning), zullen de isolatie- en warmteafvoerprestaties ervan sterk verslechteren. Daarom zijn regelmatige olietests en strikte naleving van vervangingscycli van het grootste belang voor het onderhoud van elektrische apparatuur.
Hieronder volgen de belangrijkste factoren die van invloed zijn op de vervangingscyclus van transformatorolie:
Tijdens bedrijf wordt transformatorolie blootgesteld aan hoge temperaturen, zuurstof, vocht en onzuiverheden, wat leidt tot geleidelijke chemische reacties zoals oxidatie en barsten, die resulteren in verminderde isolatie- en koelprestaties. Door indicatoren te testen zoals de zuurwaarde van de olie, de diëlektrische sterkte en het vochtgehalte, kan de mate van olieveroudering worden bepaald, waardoor wordt besloten of vervanging noodzakelijk is.
De bedrijfsomgeving van een transformator heeft een aanzienlijke invloed op de verouderingssnelheid van de transformatorolie. In omgevingen met hoge temperaturen, hoge luchtvochtigheid en stoffigheid is transformatorolie bijvoorbeeld gevoeliger voor vervuiling en oxidatie, waardoor kortere vervangingsintervallen nodig zijn. Bovendien, als een transformator wordt blootgesteld aan langdurige overbelasting, zal de verouderingssnelheid van de olie ook versnellen.
Naarmate de levensduur van een transformator toeneemt, versnelt de veroudering van de transformatorolie geleidelijk. Over het algemeen blijven de prestaties van de olie in de eerste paar jaar nadat een nieuwe transformator in gebruik is genomen relatief stabiel, waardoor een passende verlenging van de vervangingscyclus mogelijk is. Naarmate de bedrijfstijd van de apparatuur echter toeneemt, moet de frequentie van olieverversing dienovereenkomstig worden verhoogd.
Regelmatig testen van transformatorolie is een cruciale basis om te bepalen of vervanging noodzakelijk is. Volgens nationale normen en industriële specificaties hebben alle parameters van transformatorolie (zoals zuurwaarde, diëlektrische sterkte, vochtgehalte en gasgehalte) duidelijk gedefinieerde limieten. Als de testresultaten de toegestane limieten overschrijden, geeft dit aan dat de prestaties van de olie niet langer voldoen aan de operationele vereisten en onmiddellijk moeten worden vervangen.
Als een transformator interne fouten ondervindt (zoals gedeeltelijke ontlading of kortsluiting), kan dit leiden tot ernstige vervuiling of degradatie van de transformatorolie. In dergelijke omstandigheden moet de olie, zelfs als de olietestresultaten de toegestane limieten niet hebben overschreden, worden vervangen op basis van de werkelijke omstandigheden om de veilige werking van de apparatuur te garanderen.
4. Norm voor vervanging van transformatorolie
Er is geen vaste periode voor "vervanging bij het verstrijken" van transformatorolie, en de vervangingscyclus ervan volgt het principe van "prioriteit voor testen en vervanging indien nodig".
Volgens de nationale norm GB/T 7595-2017 Quality of Transformer Oil in Operation omvatten de vervangingsnormen voor transformatorolie voornamelijk de volgende aspecten:
Zuurwaarde is een belangrijke indicator voor het meten van de mate van veroudering van transformatorolie. Als de zuurwaarde van de olie hoger is dan 0,1 mg KOH/g, geeft dit aan dat de olie aanzienlijke oxidatie heeft ondergaan en tijdig moet worden vervangen.
Diëlektrische sterkte is een belangrijke indicator voor het meten van de isolatieprestaties van transformatorolie. Als de diëlektrische sterkte van de olie lager is dan 30 kV/2,5 mm, betekent dit dat de isolatieprestaties van de olie zijn afgenomen en vervangen moeten worden.
Vocht is een van de belangrijkste oorzaken van veroudering van transformatorolie en verslechtering van de isolatieprestaties. Als het vochtgehalte in de olie hoger is dan 30 ppm, moeten maatregelen worden genomen om de olie te dehydrateren of te vervangen.
Door het gehalte aan opgeloste gassen in de olie te detecteren (zoals waterstof, methaan, acetyleen, etc.) kan de interne bedrijfsstatus van de transformator worden bepaald. Als het gasgehalte abnormaal toeneemt, geeft dit aan dat er mogelijk een storing in de apparatuur is en dat verdere inspectie en olieverversing nodig zijn.
Als de kleur van transformatorolie donkerder of troebeler wordt of een geur vertoont, geeft dit aan dat de olie vervuild of verouderd is en tijdig moet worden vervangen.
5. Het proces van het vervangen van transformatorolie
Stroomuitval en olielozing
Voordat u de transformatorolie vervangt, moet u de transformator uitschakelen en de oude olie volledig aftappen. Tijdens het olielozingsproces moet aandacht worden besteed aan het voorkomen van olievervuiling in het milieu.
Reinigingsapparatuur
Voordat u nieuwe olie injecteert, is het noodzakelijk om de binnenkant van de transformator grondig te reinigen om eventuele resterende oude olie en onzuiverheden te verwijderen.
Injecteer nieuwe olie
Injecteer nieuwe olie die aan de normen voldoet in de transformator, waarbij u erop let de injectiesnelheid en temperatuur van de olie te regelen om de vorming van bellen te voorkomen.
Testen en debuggen
Na het vervangen van de olie is het noodzakelijk om een uitgebreide inspectie en foutopsporing van de transformator uit te voeren om de normale werking van de apparatuur te garanderen.
6. Samenvatting
Transformatorolie speelt een cruciale rol in elektrische apparatuur en de prestaties ervan hebben rechtstreeks invloed op de veilige werking en levensduur van transformatoren. Door regelmatig transformatorolie te inspecteren en te vervangen, kunnen apparatuurstoringen effectief worden voorkomen en kan de levensduur van de apparatuur worden verlengd. In de praktijk moet de vervangingscyclus van transformatorolie redelijkerwijs worden geformuleerd op basis van de specifieke situatie en gebruiksomgeving van de apparatuur om de stabiele werking van het energiesysteem te garanderen.
